Khát vọng an cư và mô hình “Nhà ở xã hội chủ nghĩa” tại Hải Phòng

Trong bức tranh đô thị hóa nhanh chóng của Việt Nam, Hải Phòng nổi lên như một điểm sáng không chỉ về tăng trưởng kinh tế mà còn về tư duy làm chính sách an sinh xã hội. Khái niệm “Nhà ở xã hội chủ nghĩa” mà thành phố đang theo đuổi không đơn thuần là những khối bê tông vô hồn, mà là một hệ sinh thái sống: nơi sự công bằng được thượng tôn, tính nhân văn được lan tỏa và tinh thần đoàn kết cộng đồng được bồi đắp. Hải Phòng đang thực hiện một cuộc cách mạng về nhà ở, biến giấc mơ “có hộ khẩu thành phố, có nhà riêng” của hàng vạn công nhân, người lao động thu nhập thấp trở thành hiện thực sống động.

1. Những đại dự án thay đổi diện mạo đô thị

Nếu có dịp ghé thăm công trường Dự án nhà ở xã hội Tổng kho 3 Lạc Viên vào những ngày đầu năm 2026, bất kỳ ai cũng sẽ bị choáng ngợp bởi không khí lao động hăng say. Với quy mô lên tới hơn 4.400 căn hộ, đây là dự án trọng điểm, biểu tượng cho quyết tâm của thành phố. Hàng nghìn công nhân cùng máy móc hoạt động xuyên ngày đêm để kịp bàn giao những căn hộ đầu tiên ngay sau dịp Tết Nguyên đán.

Không chỉ có Lạc Viên, làn sóng nhà ở xã hội (NOXH) đang lan tỏa khắp các quận huyện:

– Happy Home Tràng Cát (Vinhomes): Với hơn 3.800 căn hộ, hứa hẹn tạo nên một khu đô thị kiểu mẫu dành cho người lao động.

– Khu NOXH Tân Phú Hưng: Bổ sung thêm gần 1.500 căn vào quỹ nhà ở chung của thành phố.

– Dự án Evergreen KCN Tràng Duệ: Tập trung giải quyết bài toán chỗ ở cho công nhân gắn liền với nơi sản xuất.

Sự góp mặt của các tập đoàn lớn cho thấy Hải Phòng đã thành công trong việc thu hút nguồn lực xã hội hóa, biến NOXH thành một phân khúc hấp dẫn nhưng vẫn đảm bảo đúng tôn chỉ an sinh.

2. Chất lượng tiệm cận nhà ở thương mại: Xóa bỏ định kiến “nhà giá rẻ”

Một trong những giá trị cốt lõi của mô hình tại Hải Phòng là việc xóa nhòa ranh giới về chất lượng giữa nhà ở giá rẻ và nhà ở thương mại. Quan điểm “nhà ở xã hội là nhà tạm bợ” đã hoàn toàn bị loại bỏ.

Các dự án hiện nay đều được quy hoạch tại những vị trí đắc địa, kết nối giao thông thuận tiện. Thay vì chỉ xây nhà để ở, chủ đầu tư bắt buộc phải hoàn thiện hệ thống hạ tầng đồng bộ: trường mầm non, khu sinh hoạt cộng đồng, bãi đỗ xe tập trung, công viên cây xanh và các dãy phố thương mại sầm uất.

Đặc biệt, công tác hậu kiểm về chất lượng xây dựng và phòng cháy chữa cháy được thực hiện nghiêm ngặt. Người dân về ở không chỉ có một mái nhà, mà có một không gian sống an toàn, văn minh và đáng sống. Đây chính là tính “Nhân văn” mà thành phố hướng tới- chăm lo cho người dân từ những nhu cầu nhỏ nhất.

3. Công bằng và Minh bạch: Cuộc chiến chống “trục lợi chính sách”

Chính sách tốt đến đâu nếu khâu thực thi không nghiêm cũng dễ bị biến tướng. Hiểu rõ điều đó, lãnh đạo thành phố Hải Phòng đã chỉ đạo quyết liệt việc rà soát và đơn giản hóa thủ tục mua bán. Mục tiêu tối thượng là: Người thật, nhu cầu thật phải tiếp cận được nhà.

Để bảo vệ quyền lợi người lao động, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp mạnh tay:

– Quét sạch “cò” nhà đất: Xử lý nghiêm các hành vi môi giới trái phép, nhận tiền “chạy suất”. NOXH không phải là hàng hóa để đầu cơ hay trục lợi.

– Kiểm soát giá bán: Sở Xây dựng thẩm định kỹ lưỡng để mức giá luôn nằm trong biên độ phù hợp (từ 14 đến hơn 20 triệu đồng/m2), đảm bảo tính đúng, tính đủ nhưng không gây áp lực tài chính quá lớn cho người mua.

– Tổ công tác chuyên trách: Việc thành lập tổ công tác hỗ trợ trực tiếp từ đầu năm 2026 đã giúp hàng trăm người dân tháo gỡ vướng mắc về hồ sơ chỉ trong thời gian ngắn. Tại đây, mọi thủ tục hành chính liên quan đều được thực hiện miễn phí, minh bạch hóa hoàn toàn quy trình xét duyệt.

4. Lộ trình hướng tới năm 2030: Không còn người dân khó khăn về nhà ở

Hải Phòng không đặt mục tiêu theo kiểu “đánh trống bỏ dùi”. Con số 32.845 căn NOXH cần hoàn thành trong giai đoạn 2026- 2030 là một cam kết đầy sức nặng trước Chính phủ và nhân dân.

Mô hình “Công bằng, Nhân văn, Đoàn kết” không chỉ dừng lại ở việc bàn giao chìa khóa căn hộ. Đó còn là quá trình xây dựng lối sống cộng đồng, nơi những người lao động xa quê hay những gia đình trẻ có thể nương tựa vào nhau, cùng nhau phát triển trong một môi trường sống ổn định. Khi “an cư” đã thực hiện được, việc “lạc nghiệp” và cống hiến cho thành phố cảng sẽ là kết quả tất yếu.

Sự quyết liệt của hệ thống chính trị cùng sự đồng lòng của các doanh nghiệp đang biến Hải Phòng trở thành “miền đất hứa” đúng nghĩa. Mô hình nhà ở xã hội tại đây không chỉ giải quyết bài toán thiếu hụt chỗ ở mà còn xác lập một chuẩn mực mới về phúc lợi xã hội tại Việt Nam.

Khi mỗi ngôi nhà được trao đúng đối tượng, khi mỗi khu cư xá đều rộn rã tiếng cười, đó chính là lúc thành phố đạt được mục tiêu cao cả nhất: Không để ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình phát triển.